“Tôi là một người con được nuôi dưỡng trong cái nôi văn hóa Nam Bộ nhất là giai đoạn đầu của những năm 1990 cho đến trước năm 2000. Đây vẫn còn là thời kỳ vàng của sân khấu Cải lương, không chỉ tại các đô thị như Sài Gòn - Chợ Lớn mà tại các tỉnh hay những vùng quê nghèo các đoàn hát, gánh hát cũng hoạt động vô cùng sôi nổi… Tôi được may mắn là một trong số ít những đứa trẻ của thời kỳ đó được xem hát một khi có gánh hát về, có khi kéo dài cả tuần cho đến cả tháng. Tại sao tôi lại nhắc đến những ký ức về Cải lương? Đối với người dân Nam Bộ, chắc chắn trong tinh cách sẽ có một phần gì đó rất nhẹ nhàng, tình cảm và cũng rất điệu đà như những cô đào, anh kép trong các vở tuồng Cải lương. Những thành niên miền Tây thường được nhiều người nhắc đến với hình ảnh lãng tử hay chải chuốt, nói chuyện nhẹ nhàng tưởng ứng với hình ảnh của một anh kép hát. Trước đó tôi cũng vậy, cũng thường được các đồng nghiệp ví von như kép hát. Tuy nhiên, đối với riêng cá nhân tôi, khi nói về Cải lương thì không chỉ đứng lại là những ảnh hưởng về tính cách, mà Cải lương còn là cái nơi đầu tiên để tôi soi rọi về chính tôi, là biểu tượng trong hành trình định hình và trình diễn căn tính giới của cá nhân.”
Những dòng sau đây các bạn đọc là lời mở đầu tự truyện của một nhà nhân loại học trong hành trình đi tìm “căn tính giới” của chính cá nhân họ. Phương pháp mà nhà nhân loại học trẻ này dùng được gọi là “tự truyện dân tộc chí” (autoethnography). Nhà nhân loại học Marilyn Strathern cho rằng “tự truyện dân tộc chí” không phải là một câu chuyện cuộc đời mà là “một tự truyện về văn hóa của riêng một người”. Nhà nhân loại học đặt bút ghi lại những trải nghiệm của bản thân trong nền văn hoá của chính họ. Từ đó, nhà nhân loại học có thể so sánh đối chiếu, khám phá trong quá trình liên tục phản tư về trải nghiệm của chính bản thân nhà nhân loại học trong nền văn hoá đã nuôi dưỡng nên căn tính của riêng mình. Phương pháp tự truyện dân tộc chí cũng rất phù hợp cho những người thuộc nhóm thiểu số để tự khám phá, trải nghiệm thấu hiểu chính nền văn hoá đã sinh ra họ.
Mời bạn cùng đắm mình vào dòng chảy cuộc đời - chủ đề xuyên suốt các hoạt động trong tháng 10 này. Đây là cơ hội để chúng ta cùng nhau khám phá, chiêm nghiệm và thấu hiểu hơn về những câu chuyện đời người, qua từng nhịp đập của trái tim và dòng chảy của cảm xúc.
Hãy cùng lắng đọng tâm hồn và mở rộng trái tim để lắng nghe những câu chuyện chân thực, sâu sắc về hành trình tìm về bản thân và khẳng định giới tính của những con người đặc biệt này. Qua từng lời tự sự, chúng ta sẽ cùng nhau thấu hiểu hơn về những khó khăn, thách thức cũng như niềm hạnh phúc và tự hào của họ trên con đường trở thành chính mình thông qua Lớp học thử nghiệm 05: Tự truyện dân tộc chí (auto/ethnography) - Điển cứu người chuyển giới ở Sài Gòn diễn ra vào ngày 27/10.
Tiếp theo đi vào cuộc hành trình cảm xúc đầy ắp yêu thương và thấu hiểu về cuộc sống của một người phụ nữ phải đối mặt với bệnh tâm thần. Qua từng thước phim chân thực và xúc động, chúng ta sẽ được chạm vào những góc khuất tâm hồn, những nỗi niềm và ước mơ của họ thông qua phương pháp dòng chảy cuộc đời. Diễn ra ở Hà Nội từ ngày 18 đến 20/10 và Sài Gòn từ ngày 25 đến 27/10.
Hành trình cuộc đời là một hành trình dài, nơi mà chủ thể trong tiến trình khẳng định mình và tái thiết căn cước. Hẹn các bạn vào tháng 10.