TẮT DI ĐỘNG, THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ, TRÒ CHUYỆN BÊN ÁNH LỬA, NGỦ QUẦY QUẦN BÊN LỬA.
Tình hình nhiều bạn trẻ bây giờ mất ngủ.
Và khi mất ngủ thường sẽ tìm đến thuốc ngủ, bác sĩ tâm lý, đạo Phật, hay thiền.
Chúng tôi thì thử nghiệm một thức hành khác đó là tắt hết thiết bị điện tử, bỏ vào balo, khóa lại, và cất đi.
Chúng tôi đốt nến, trầm hương, và ngồi nói chuyện với nhau về mấy chuyện vớ vẩn, không quan tâm thời gian, chỉ ngồi bên ánh lửa của đèn cây và trò chuyện khi mà chán muốn đi ngủ.
TỔ TIÊN CỦA CHÚNG TA CŨNG ĐÃ TỪNG NHƯ THẾ
Tổ tiên loài người đã có khả năng kiểm soát lửa từ ít nhất 800.000 năm trước, thậm chí có thể lên đến 1 triệu năm trước. Việc sử dụng lửa thường xuyên được ghi nhận rõ ràng trong hồ sơ khảo cổ từ 500.000 năm trước. Tổ tiên loài người (hominins) chắc chắn đã sử dụng lửa để chiếu sáng, sưởi ấm và bảo vệ khỏi thú dữ.
Các nhà nghiên cứu cho rằng ánh sáng của lửa có thể đã ảnh hưởng đến các mô hình thức giấc và ngủ và do đó ảnh hưởng đến nhịp sinh học được kiểm soát bởi hormone của hominins. Điều này có nghĩa là lửa không chỉ đơn thuần là một công cụ để sưởi ấm mà còn có thể đã thay đổi cả chu kỳ sinh học cơ bản của tổ tiên chúng ta.
Một nghiên cứu nhân loại học quan trọng của Polly Wiessner về người Ju/’hoansi cho thấy ánh sáng lửa đã mở rộng thời gian hoạt động hàng ngày. Họ dành những giờ phụ thêm để hát, nhảy múa, kể chuyện và tham gia vào những cuộc trò chuyện thân mật bên ánh lửa cho đến khi lửa tắt. Một số người thậm chí còn thức dậy vào khoảng 2 giờ sáng cho một “ngày nhỏ” để hút thuốc, trò chuyện và thổi lửa để xua đuổi thú dữ.
Có lẽ vấn đề không nằm ở việc chúng ta cần thuốc ngủ hay thiền định nhiều hơn, mà là chúng ta đã quá xa rời những nhịp điệu sinh học mà hàng trăm nghàn năm tiến hóa đã khắc vào cơ thể. Ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, nhịp sống 24/7 không ngừng nghỉ, và sự thiếu vắng những khoảnh khắc tĩnh lặng bên ánh lửa đã tạo ra một khoảng cách lớn giữa cách sống hiện đại và cơ chế sinh học cổ xưa của chúng ta.
Thử nghiệm xã hội này không phải là lời kêu gọi quay về thời nguyên thủy, mà là một lời nhắc nhở rằng đôi khi giải pháp cho những vấn đề hiện đại lại nằm trong việc tái kết nối với những thực hành đơn giản mà tổ tiên đã từng làm. Tắt thiết bị điện tử, ngồi bên ánh lửa, và trò chuyện với nhau không phải là một liệu pháp thần kỳ, nhưng có thể là một cách để cơ thể chúng ta nhớ lại nhịp điệu tự nhiên mà nó đã quên.
Cuối cùng, chúng tôi cũng cho các bạn thấy rằng kết quả nghiên cứu Nhân loại học có thể áp dụng vào đời sống các bạn một cách đơn giản mà không cần đao to búa lớn “nghiên cứu” phải đi kèm với “phát minh”.
Câu hỏi không phải là liệu phương pháp này có hiệu quả hay không, mà là liệu chúng ta có đủ dũng cảm để thử một điều gì đó đơn giản đến mức ngớ ngẩn trong một thế giới luôn tìm kiếm giải pháp phức tạp. Đôi khi, câu trả lời không nằm ở tương lai công nghệ, mà ẩn sâu trong quá khứ tiến hóa của chính chúng ta.
Tài liệu tham khảo:
Attwell, L., Kovarovic, K., & Kendal, J. R. (2015). Fire in the Plio-Pleistocene: the functions of hominin fire use, and the mechanistic, developmental and evolutionary consequences. Journal of anthropological sciences, 93, 1-20.
Yetish, G., Kaplan, H., Gurven, M., Wood, B., Pontzer, H., Manger, P. R., … & Siegel, J. M. (2015). Natural sleep and its seasonal variations in three pre-industrial societies. Current Biology, 25(21), 2862-2868.